Yapı Sektöründe Dayanıklı, Esnek ve Sürdürülebilir Çözümlerin Yöntemi Çelik Konstrüksiyon
Çeliğin gücü hem statik hem işlevsellik hem de estetik açıdan mimaride sınırları aşan projeler gerçekleştirilmesini sağlar. Üretim tesislerinde projeye uygun bir şekilde yüksek teknolojilerle çelik parçalar şekillendirilir. Her parça özel olarak etiketlenir ve montaj sırasına göre dizilir. Sahaya taşıma sırasında herhangi bir hasar görmemesi için koruma yapılır. Tüm bu süreçlerin fabrikalarda tamamlanması sahada kurulum yaparken sırasında zaman tasarrufu sağlar.
Montaj İçin Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
4 önemli unsura çok dikkat edilmesi gerekmektedir. Hava durumu, iş güvenliği, zemin ve vinç kapasitesi, güvenli bir montaj gerçekleştirmek için çok önemlidir.
- Yapılarda büyük yüzeyleri olan çelik parçaların boyutuna göre çok rüzgarlı havalarda yapılmaması gerekmektedir. Birçok açıdan önemli riskler oluşturur.
- İş güvenliği ve sağlığı yönetmeliklerine uygun şekilde kuruluma başlanmalıdır. Zeminden mesafe arttıkça her yükseklikte risk artmaktadır. Bu yüzden kolonları, kirişleri, vb. tüm parçaların kurulumunu yapacak personelin mutlaka halat ve kemer kullanması gerekir. Emniyet ve yaşam açısından yüksek öneme sahiptir.
- Birleştirme yaparken çok dikkatli çalışılması gerekir. Birleşim detayı önemlidir. Yanlış bir birleşim, yapının tüm parçaları doğru tasarım yapılmış olsa bile yapının hasar görmesine sebep olabilir.
- Çelik malzemeler dayanıklı ve hafiftir. Yüksekte çalışma yapılacağında çelik malzemenin ölçülerine ve ağırlığına göre vinç kapasitesi önceden belirlenmelidir. Birleştirme ve kurulum sırasında kullanılan vincin kaldırma kapasitesi ve uzunluğu projenin özelliklerine göre seçilmesi yüksek önem arz eder.
- Zemin etütleri ve altyapı hazırlıklarının güvenli olup olmadığı montaj öncesinde kontrol edilir.
Çelik Konstrüksiyon Montajında Temel Bileşenler
Ülkemizdeki yönetmeliklere göre imalatında olması gereken ana unsurlar şunlardır:
- Kolonlar
- Kirişler
- Döşemeler
- Köşebentler
- Çatı ve Taban Döşemeleri
- Kafesler, Aşıklar ve kuşaklar
- Birleşim elemanları
- Kompozit ve Kastel kirişleri
İmalat aşamasında üretim tesislerinde lazer ölçüm cihazlarıyla parçalar milimetrik birleştirme yapılacak şekilde hazırlanır. Çelik konstrüksiyon montajı, fabrikalarda tasarlanan ve üretilen tüm bileşenlerin gerçekteki milimetrik uygulama işlemidir.
Tasarım aşamasındaki statik analizler ve 3D modellemelerle tasarlanan ve buna göre üretim tesislerinde milimetrik kesimlerle hatasız imalatı tamamlanan parçaların birleştirilmesi işlemlerinin tümü montaj aşamasıdır. Fabrikalarda hatasız üretim prensibiyle hazırlanan bileşenler, proje alanında hızlı kurulumun teminatıdır.
Çelik, dünyada en çok geri dönüştürülen malzemelerden biridir. Gerek sahada birleştirme sırasında kullanılacak parçalardan biri hasar görse gerekse fabrikada üretim yaparken hatalı bir bileşen üretilmiş olsun tüm parçalar, eritilerek %100 geri dönüşüm yapılıp yeniden aynı kalitede kullanılabilmektedir.
Çelik profiller ve bileşenler fabrikalarda standartlara uygun ve sürekli kontrol edilen bir süreçle üretildiğinden milimetrik üretim sayesinde proje alanında birleştirme ve kurulum yapılırken hata payı minimumdur.
Çelik Konstrüksiyon Montaj Aşamaları
- Ankraj bulonları, çelik kolonların sabitlenmesi için uygulama yapılacak temel üzerine yerleştirilir.
- Dikey ve yatay taşıyıcılar, vinçler yardımıyla birbirine bağlanır.
- Yapının esnek kalmasına etkisi olan bağlantı elemanları olarak yine çelik malzemeden üretilmiş, yüksek mukavemetli cıvatalar ile bağlanır. Bağlantı elemanları, taşıyıcıları taşıyacak ince elemanlardır.
- Kurulum sırasında eğer kaynak yapılmışsa ve çizilmeler olmuşsa bu bölgeler antipas boya ile korunmaya alınır.
- Projenin özelliklerine göre cam, trapez sac vb. diğer kaplama malzemeleri projede belirlenen şekilde kurulur.
- Genel kontroller yapılır.
Çelik Konstrüksiyon Montajının Avantajları
- Hızlı Kurulum ve Zaman Tasarrufu
- Maliyet Avantajı
- Kuru İnşaat ve Geri Dönüştürülebilir
- Üretim aşamasında belirlenen plan ve proje ile yapılır.
- Yönetmeliklere göre kurulum ve birleştirme işlemleri öncesine tüm tedbirler alınır.
- Kurulum ekibi, proje üretim aşamasında belirtilen sıralamaya göre kurulum, birleştirme ve sabitleme işlemlerini yapar.
- Kurulum sırasında hangi parçanın nereye monte edileceği projede detaylı olarak belirtilir. Kurulumun hızlı olmasında, malzeme kayıplarının önlenmesinde ve hata risklerini düşürmesi açısından çok önemlidir.
Yapılar yükseltilirken veya oluşturulurken en çok karşılaştırılan malzeme çelik ile betondur. Beton malzemeye tüm şekil vermeler döküm yerinde yapılırken çelik konstrüksiyon bileşenlerinin imalatı, fabrikalarda, yönetmeliklere ve standartlara uygun ve sürekli kontrol aşamalarıyla, milimetrik hassasiyetle üretildiğinden montaj sırasında hata payı yok denecek kadar azdır. Bu özellik zaten çeliğin kusursuz ve güvenli uygulama olarak inşaat sektöründe en çok tercih edilen malzeme haline getirmiştir.
Projedeki dikey taşıyıcı olan kolonların çelikten olması diğer malzemelerden yapılmış kolonlara göre daha ince bir dikey taşıyıcı inşa edilmesini sağlar. İnce dikey taşıyıcılar proje alanında metrekarede önemli kazançlar sağlayarak mevcut alanın daha aktif bir şekilde kullanılmasına katkıda bulunur. Çelik konstrüksiyon ile kolon inşa edilmiş olmasının en önemli avantajlarındandır. İnce bir taşıyıcı olmasına rağmen yüksek taşıma kapasitesi ile güvenli yapılar oluşturulur. Aynı zamanda diğer inşaat malzemelerine göre hafif ama güçlüdür. Hafif ve ince olmasına rağmen hem deprem anında ani ve gevrek kırılma risklerini engeller. Hem de çekme ve eğilme direnci özelliği sayesinde hasar alsa bile çökme riski düşüktür.
Yapılarda kolonlara yük aktaran yatay taşıyıcı olan kirişler ile çok uzun mesafelerde kolonsuz kurulum yapılabilmektedir. Betonarme yapılardaki gibi sık kolonlar olmamasına rağmen mesafeler ne kadar uzun olursa olsun proje alanında ince kesitli profillerle yer kaybı yaşamadan geniş açıklıklar oluşturulmuş olur. Bu durum işletmelere proje alanın ölçülerinin sınırlı içerisinde maksimum verim kazandırır. Böylece geniş açıklıklar gereken yapılar hem estetik hem güvenli hem de dayanıklı inşa edilir. Geniş açıklıklar, geniş cam yüzeyler tercih edenler için dayanıklılığı estetikle buluşturan bir mühendislik çözümü olur.
Tüm parçaların birbirine bağlanmasını sağlayan bulonlar ve kaynak noktalarıdır. Tüm bağlantı bileşenleri de çeliğin gücüyle üretildiğinden yüksek mukavemetlidir. Ek işlem gerektirmeden ve malzemeyi zayıflatmadan birleştirme işlemi tamamlanır. Proje kullanılmaya başlandıktan sonra bu bağlantı elemanları yüklenmeler anında istenmeyen riskler oluşturmaya başlamaz. Ayrıca hava ve sıcaklık koşulları ne olursa olsun yapının güvenli bir şekilde kullanılmasına imkan sağlar.
Gelecekteki ihtiyaçlara göre kolayca yeniden düzenlenerek kurulum ve birleştirme yapılabilir. Zaman geçtikçe mekan içi düzenlemelerinde sökülüp modüler olarak daraltılarak veya genişleterek yeniden kurulum yapılabilir. Aynı zamanda işletme yer değiştirdiğinde sökülüp taşınıp yeni mekanda da uygun olduğu durumda kullanılabilir.
Çelik Konstrüksiyon Montajı Nasıl Yapılır?
- Yerel yönetmeliklere, mühendislik ilkelerine ve güvenlik standartlarına uygun olacak şekilde kuruluma başlanır.
- Çelik konstrüksiyon yapılar, önceden proje kapsamın belirlenmiş, tasarlanmış ve fabrikada üretilen çelik parçaların, proje alanında bir araya getirilmesiyle inşa edilir. Çelikten üretilen yatay ve dikey tüm taşıyıcılar fabrikada milimetrik bir hassasiyetle üretilir. Tüm parçaların fabrikada üretilip sahaya getirilmesi proje alanında hızlı bir kurulum yapılabilmesi için açısından önemli bir avantajdır. Aynı zamanda maliyetleri azalttığından ekonomik bir yöntemdir.
- Proje alanının zemin etütleri ve altyapı hazırlıklarının güvenli olup olmadığı kontrol edilir. İş Sağlığı ve Güvenli Yönetmeliği kurallarına uyularak, kurulum, birleştirme ve sabitleme işlemleri öncesine tüm tedbirler alınır. İşçilerin güvende olup olmayacağı açısından da mutlaka değerlendirilmelidir.
- Uygulama alanında tüm çevresel etkiler değerlendirilmelidir. Gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
- Projenin kurulum öncesi hizalamaları yapılır.
- Kullanılacak tüm parçalar ve bağlantı elemanları türlerine göre ayrılmalıdır. Fabrika üretim aşamasında hangi parçanın nereye montaj edileceği detaylı belirtilmiştir.
- Birleştirme ve kurulumun her aşamasında sabitleme öncesi her malzeme kontrol edilmelidir.
- Projenin özelliklerine göre sabit, mobil ve vinç platformları kullanılır. Sahada birleştirme, kurulum ve sabitleme öncesinde neler gerektiği saptanmış olmalıdır.
- Projedeki çelik parçaların ağırlık ve büyüklüklerine uygun önceden belirlenen vincin sahada olması sağlanır. Sahada kullanılacak vinç sayısına göre gerekli ortam hazırlanmalıdır. Vinçlerin, montaj sırasında birbirine çarpmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Sabit, mobil ve vinç platformları kullanılabilecektir.
- Kuruluma başlanır. Çelik yapı parçaları, birleştirilir, yerleştirilir ve sabitlenir.
- Kurulum sırasında eğer kaynak yapılmışsa ve çizilmeler olmuşsa bu bölgeler antipas boya ile korunmaya alınır.
- Montaj sonrası tüm kontroller yapılır. Yatay ve düşey şaşmalar kontrol edilir. Cıvata sıkılık testleri yapılır.
- Çelik Konstrüksiyon ana kurulum tamamlandıktan sonra iç ve dış mimari parçaların kurulumuna başlanır. Yalıtım, kaplama ve diğer iç montaj işlemleri tamamlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
- Çelik Konstrüksiyon Montajında Neden Cıvatalı Bağlantı Elemanları Daha Güvenlidir?: Yüksek binalarda kullanılan tekniklerde hız ve kalite arttıkça tüm parçaların yüksek mukavemetli olması önem kazanmıştır. Malzemeyi zayıflatmaz ve ek işlem gerektirmez. Eskimiş olan malzeme kolaylıkla değiştirilebilir. Uygulamanın çok daha kısa sürede kurulumunda çok etkilidir. Uygulamanın başından sonuna kadar güvenli koşullarda çalışılır. Yüksek mukavemet gösterir. Yüklenmeler anında beklenmedik tepkiler vermez. Projenin kullanımının başlamasıyla sıcaklık ve hava değişimlerinden etkilenmez.
- Deprem Anındaki Yüklenmelerde Çöker mi?: Çelik malzemenin çekme ve eğilme direnci özelliği sayesinde hasar alsa bile çökme riski düşüktür. Çatlamadan eski haline dönebilme özelliği, üstün teknik özelliklerindendir. Bağlantı elemanları dahil tüm bileşenler çelik malzemeden olduğu için sistem bütünlüğü korunur. Hafif bir malzeme olduğundan diğer inşaat malzemelerine göre taşıdığı yük daha azdır.