Yapıların mimari yapısına, kat sayısına, kullanım amacına, geniş veya dar olmasına, açık ve kapalı alan talebine ve insan nüfusuna göre alternatif birçok model bulunmaktadır.
- Düz Kollu Yangın Merdiveni
- Döner Yangın Merdiveni
- Z Tipi Yangın Merdivenleri- Çift Kollu
- Balkon Geçişli
- Basınçlandırılmış Kapalı
Demah Tasarım olarak binaların mimari yapısına, insan sayısına, yapının yüksekliğine göre tasarımlar gerçekleştirmekteyiz. Özellikle yangın merdiveninin yapılmasında dar ve sınırlı olan binalar dahil önceliğimiz işlevsellik olarak maksimum verim alınabilecek güvenli kaçış yolları tasarlayıp, imalatını ve montajını gerçekleştirmekteyiz.
Açık ve kapalı alanlar kurulmasına göre model ve kurulan sistemlerin özelliklerinde farklılıklar vardır.
Kapalı alanlarda, basınçlandırılmış kapalı modellerde basınçlandırma sistemi çok önemlidir. Özellikle AVMlerde, çok yüksek yapılarda, sitelerde, hastanelerde, otellerde ayrıca daha da önemli olan sistemlerdir.
Açık alanlarda binadan çıkılacak özel bir giriş alanı mevcut olmayan yapılarda balkonlardan geçişli modeller kullanılmaktadır. Açık geçiş alanı nerede en uygunsa oradan yapılır. Genellikle apartman ve konut projelerinde kullanılır.
Geçmişten günümüze insanlar tarafından da yangın merdiveni deyince insanların gözünde canlanan model klasik model denilen düz kollu olan modellerdir. Fabrikalarda, hastanelerde, okullarda görülen modellerdir. Düz kollu olduğu için montaj yapılacağı alanın geniş olması gerekmektedir.
Günümüzde en çok bilinen ve yaygın olarak kullanılan modeller çift kollu denilen Z Tipi ve döner denilen dairesel modelleridir. Dairesel tip, helezon tip olarak da tarif edilebilmektedir.
Z tipi yangın merdiveni olarak bilinen en yaygın tipinde kat sahanlıklarıyla zikzak şeklinde olan tasarımlardır. İnsanların tahliye kapasitesi yüksek olup, akıcı bir şekilde tahliye edilmesine elverişlidir. En güvenli çözümü çelik konstrüksiyon ile yapılmasıdır. Çeliğin gücü ile insanlar acil durumlarda güvenle kaçabilirler.
Döner yangın merdiveni dar alanlar için en ideal çözümü sunan spiral formdaki tiptir. Hem işlevsel hem de estetik çözüm getirilir. Yoğun insan trafiği olacak yapılara genişlik imkanı olmadığından az katlı yaşam alanları ve küçük işletmeler için uygundur.
Yangın Merdivenlerinin İşlevselliğinde Etkili Rol Oynayan Unsurlar
Açık ve kapalı alan olmasına göre projelendirilirken daha yapım aşamasında o yapının özelliklerine uygun özel doğru malzeme ve tahliye koşullarına göre tasarım yapılmalıdır.
- Dayanıklılık
- Yangına Dayanıklılık
- Doğru Yönlendirme Tabelaları
- Binanın Yüksekliğine Uygun Genişlik
- İnsan Nüfusuna Uygun Ölçüler
- Kaymaz Basamaklar
- Güvenli Korkuluklar
- Basınçlandırma Sistemi
- Güvenli Sahanlıklar
- Duman Sızdırmaz
- Duman Tahliyesi
- Aydınlatma Sistemleri
- Konumlandırıldığı veya Tasarlandığı Yer
- Binada Ulaşılabilirlik
- Korozyon
- Yangın Merdiveni Modeli
- Açık ve Kapalı Tasarım
Çelik Yangın Merdivenlerinde Hangi Tip Olduğuna Nasıl Karar Verilir?
İşlevselliğinde etkili rol oynayan unsurlar dışında tasarlarken etkili olan başka parametreler de vardır.
- Ülkenin coğrafik konumu
- Yapının coğrafik konumu
- Deprem bölgesi
- Deniz ve karasal alan bölgesi
- Fabrika ise üretim amacı
- İklim koşulları
Yüksek ve düşük sıcaklıklar, yangın merdiveni tasarımında önemli unsurlardır. Yüksek sıcaklıkta mukavemet kayıpları olacağı düşünerek malzeme seçilmelidir. Kullanılan boyanın özelliği de sıcaklık koşullarına göre belirlenmelidir. Isı etkisi mutlaka değerlendirilmelidir. Isı artışlarında malzeme yumuşamamalıdır. Mukavemetini kaybetmemelidir. Projelendirilirken ki taşıma kapasitesini uzun yıllar muhafaza edebilmelidir. Çelik konstrüksiyon ile yangın merdivenleri bu yüzden çok avantajlıdır.
Fabrikalar için tasarlanırken içeride ne üretildiği önemlidir. Bu bilgiye göre tasarlanmalıdır. Kimyasal içerikli ürünlerin üretildiği fabrikalarda korozyona karşı yüksek dayanıklılık gösteren malzeme seçimi yapılmalıdır. Korozyon koruması maliyet etkinliğinde etkili rol oynar ama uzun yıllar güvenli bir kaçış yolu olabilmesi için önemlidir.
Deprem bölgelerinde depreme yüksek dayanım gösterecek özellikte olmalıdır. İnsanların deprem paniğinde hiç düşünmeden kullanabileceği şekilde projelendirilmelidir.
Karasal ve deniz bölgelerde yapı malzemelerinin etkilenmesi farklıdır. Deniz kenarlarında olan malzemelerin korozyona karşı dayanıklı olması gerekir. Güçlü ve uzun ömürlü olmalıdır. Korozyon için alınan koruma önlemleri maksimum olmalıdır. Karasal alanlarda sert iklim koşullarında kar biriktirmeyen basamak malzemeleri seçilmesi önemlidir. Ayrıca kaymaz özellikte olmalıdır. Yağmur bile yağsa su biriktirmeyen özellikte olmalıdır. Çelik ve paslanmaz çelik malzemeleri en iyi tercihtir.
Görselliğin önemli olduğu yapılarda görselliğinin uzun ömürlü olması için en dayanıklı malzemelerden yapılmalıdır. Paslanmaz çelik en iyi seçimdir.
Sıkça Sorulan Sorular
1-Kapalı Alanlarda En Güvenli Yangın Merdivenin Sistem Özellikleri: Bu sistemler temiz havanın katlara taşınabilmesi, temiz havanın sisteme yayılabilmesi, içerideki basıncın sürekli ölçülebilmesi, duman sızmasının önlenebilmesi ve temiz havanın miktarı ile yönünün kontrol edilebilmesi açısından güvenli kaçışı sağlayan çok önemli sistemlerdir. Yapının ayakta kalması açısından da çelikten yapılması ayrıca çok önemlidir. Hava kanalları, otomatik damperler, kapılar ve fan ile sensör olmak üzere basınç sistemlerinden oluşur.
2-Yangın Merdiveninde Neden Çelik Malzeme Daha Yaygın: Binayı kullanan insan yoğunluğu ne olursa olsun yüksek taşıma kapasiteli koşullar sağlanabilmektedir. Özellikle yüksek sıcaklıklarda mevcut formunu ve mukavemetini koruyabilmektedir. Korozyona karşı yüksek dayanım özelliğinde olup tüm modeller için güvenilir çözümler oluşturulabilmektedir. Her şey çelikten üretilerek montajı yapılır. Kaymaz özellikten yanmaz özelliğe kadar tüm güvenli tahliye koşullarına uygun çözümler getirilebilmektedir. Fabrikalarda imalatı yapıldığından hızlıca kurulur. Betonarme gibi sahada hazırlanmadığından statik ömrü öngörülebilir özelliktedir.